eu
topper-image

Dozownik celkowy jako bariera ciśnieniowa w strefach zagrożonych wybuchem (ATEX)

W instalacjach przemysłowych, w których występują materiały sypkie (zboża, trociny, mąka, pyły filtracyjne czy granulat), ryzyko wybuchu pyłu jest realnym zagrożeniem. Dlatego tam, gdzie może pojawić się atmosfera wybuchowa, stosuje się urządzenia zgodne z dyrektywą ATEX. Jednym z kluczowych elementów zabezpieczających linie technologiczne są dozowniki celkowe, również znane jako zawory śluzowe.
W tym artykule dowiesz się jaką funkcję pełnią dozowniki, czym jest dyrektywa ATEX oraz w jaki sposób dozowniki chronią systemy transportów sypkich przed eksplozją pyłu.
Czym jest dozownik celkowy?
Dozownik celkowy to urządzenie montowane zazwyczaj na wylocie silosów, służące do transportu i odmierzania precyzyjnej ilości materiałów sypkich do dalszej części systemu (na taśmę, system pneumatyczny) nawet pomiędzy zbiornikami o różnym ciśnieniu. W jego wnętrzu znajduje się wirnik z łopatkami (celkami), który obracając się w stałym tempie, pobiera porcję materiału z górnego zbiornika i przekazuje ją do dolnego. Dzięki temu przepływ substancji jest równomierny i kontrolowany, bez konieczności dekompresji całego układu. Takie dozowanie zapobiega potencjalnemu zatykaniu systemu i usprawnia przepływ materiału.

Co więcej, komory celkowe tworzą szczelną barierę, która odcina jedną część instalacji od drugiej. Odpowiednio zaprojektowany i certyfikowany dozownik, zgodny z wymaganiami ATEX, zapobiega przenikaniu ciśnienia i w konsekwencji potencjalnego płomienia powstałego w wyniku wybuchu do kolejnych elementów systemu, chroniąc instalację przed rozprzestrzenieniem się eksplozji.

W praktyce dozownik pełni więc podwójną rolę:
  • - Technologiczną – zapewnia płynne i równomierne podawanie materiału w procesach produkcyjnych, zapobiegając zatkaniu.
  • - Ochronną – działa jako szczelna bariera przeciwwybuchowa pomiędzy strefami instalacji.

ATEX – co to znaczy?

Dyrektywa 94/9/EC powszechniej znana pod nazwą ATEX (fr. Atmosphères Explosibles) to zestaw przepisów Unii Europejskiej, które określają wymagania dotyczące urządzeń i systemów ochronnych stosowanych w środowiskach zagrożonych wybuchem.

Urządzenie z certyfikatem ATEX jest sprawdzone pod kątem odporności na płomień, ciśnienie i iskry, a jego konstrukcja gwarantuje, że nie stanie się źródłem zapłonu w atmosferze pyłowo-powietrznej.

Dyrektywa ATEX rozróżnia trzy potencjalne strefy wybuchowe. Kwalifikuje się je względem częstotliwości utrzymania pyłu w powietrzu na przestrzeni roku:

  • - Strefa 0 – najbardziej zagrożona eksplozją, gdzie pył unosi się średnio 1000 h na rok / przez ok. 42 dni.
  • - Strefa 1 – gdzie pył i inne niebezpieczne substancje unoszą się od 10 do 1000 h/rok
  • - Strefa 2 – gdzie atmosfera wybuchowa występuje poniżej 10 h rocznie
Wybuchy w silosach – Jak często się zdarzają i czy powinniśmy się martwić?

Wybuchy w silosach to jedno z najpoważniejszych, a zarazem najczęstszych zagrożeń w przemyśle zbożowo-spożywczym. Szacuje się, że ponad jedna trzecia wszystkich eksplozji pyłów przemysłowych ma swój początek właśnie w silosach.

Dlaczego? W zamkniętej przestrzeni tworzą się idealne warunki do powstania atmosfery wybuchowej. Im mniej materiału w zbiorniku, tym większe zagrożenie eksplozją. Jest to spowodowane większą ilością powietrza występująca w zamkniętej przestrzeni o wysokim ciśnieniu. Pyły zbożowe, mączne czy kukurydziane unoszące się w silosie po zmieszaniu z powietrzem tworzą zaskakująco wybuchową mieszankę. Drobna iskra z instalacji, gorące powierzchnie lub przegrzany element napędu mogą z łatwością doprowadzić do zapłonu mieszanki.

Materiały organiczne, takie jak ziarna, mąka czy trociny w porównaniu do innych substancji sypkich tworzą również dodatkowe zagrożenie w postaci wilgoci. Jak wilgoć może zwiększyć ryzyko wybuchu? Na skutek wilgoci w jedzeniu rozwijają przemiany biochemiczne, ulatniając dodatkowy gaz i podnosząc temperaturę materiału. Mówi się wtedy o tzw. procesie samozagrzewania.  

Samozagrzewanie nie prowadzi jedynie do zwiększenia potencjału eksplozji, ale również tworzy idealne warunki do rozwoju bakterii i pleśni, które wyniszczają plony. Więcej o zjawisku samonagrzewania oraz o tym, jak jemu zapobiegać znajdziesz w tym tekście:

Jak dozownik celkowy chroni przed wybuchem?

W ofercie naszego sklepu dostępne są dozowniki celkowe NW, które doskonale sprawdzają się w aplikacjach przemysłowych z wymaganiami ATEX.

W przypadku wystąpienia wybuchu w jednym zbiorniku fala ciśnienia może rozprzestrzenić się do kolejnych sekcji instalacji. Dozownik celkowy temu zapobiega:

  • - działa wtedy jako bariera strefowa
  • - szczelne zamknięcie celników powstrzymuje powietrze oraz płomienie przed dalszym przechodzeniem wzdłuż systemu
  • - na skutek ciśnienia fali wybuchu wirnik z łopatkami „zatyka się” oddzielając system i blokuje przepływ powietrza – takie rozwiązanie nazywane jest autonomicznym systemem ochronnym, czyli takim, które nie wymaga specjalnej technologii ani reakcji operatora, a działa jedynie dzięki fizyce.

Dozownik może zostać wykonany z szerokiej gamy materiałów, dostosowanych do konkretnej substancji sypkiej, takich jak np. stal nierdzewna, konstrukcyjna, lub wewnętrznie wyłożona antyściernym materiałem wydłużającym prawidłowe funkcjonowanie między serwisami.

Opcjonalnie dozowniki celkowe NW można wyposażyć w:

  • - system przedmuchiwania sprężonym powietrzem gwarantujący całkowite opróżnienie nawet trudno sypkich materiałów.
  • - napędy do współpracy z falownikami
  • - czujnik ruchu

Serwis i konserwacja

Regularna konserwacja ma kluczowe znaczenie dla zachowania szczelności i niezawodności dozownika celkowego.
Częstotliwość przeglądów zależy od rodzaju dozowanego materiału i intensywności pracy, jednak typowo wynosi około 12 miesięcy.

Podczas przeglądu dozowników celkowych nasi fachowcy dokonują m.in.:

  • - Ocenę stopnia zużycia wirnika i obudowy
  • - Ocenę zużycia noży doszczelniających wirnika
  • - Sprawdzenia stanu technicznego łożysk wału wirnika
  • - Sprawdzenia stanu uszczelnienia wału
  • - Sprawdzenia stanu napędu i motoreduktora
W firmie Serafin prowadzimy kompleksowe usługi  serwisowe dla dozowników, systemów napowietrzających i transportujących materiały sypkie w zakładach przemysłowych. Dzięki doświadczeniu naszych serwisantów gwarantujemy szybki czas reakcji, diagnozę usterki i naprawę. Przy dużych zleceniach serwisowych nasi specjaliści przygotowują raporty i harmonogramy prac oraz przedstawiają możliwe kierunki modernizacji linii.
Prowadzimy serwis m.in. w:
  • browarach,
  • wytwórniach pasz,
  • magazynach zbożowych,
  • zakładach nasiennych,
  • zakładach przetwórstwa zbożowo-spożywczego

 

Zobacz całą ofertę SERAFIN!

www.serafin.agro.pl

Piotr Serafin

Autor treści

Piotr Serafin

Zobacz też

Wciągarka czy przyczepa leśna z żurawiem – co wybrać do zrywki drewna w trudnym terenie?

Praca w gęsto zalesionym terenie często wiąże się z trudnymi warunkami, które ograniczają dostęp dla ciężkiego sprzętu. W tym artykule opiszemy, jak wykorzystuje się wciągarki do drewna i przyczepy leśne…

Agregat uprawowy – jaki wybrać do ciężkiej gleby?

Wybór agregatu uprawowego do ciągnika o mocy 80 KM to decyzja, która bezpośrednio wpływa na wydajność pracy i jakość przygotowania pola pod zasiew, zwłaszcza na wymagających, ciężkich glebach. W tym…

Ładowarka teleskopowa czy ładowacz czołowy – co wybrać?

Wybór odpowiedniej maszyny do załadunku to jedna z kluczowych decyzji inwestycyjnych w każdym gospodarstwie i firmie. Odpowiedź nie jest prosta i zależy od specyfiki Twojej pracy, budżetu i oczekiwanej wydajności.…

Jaki ciągnik kupić? Poradnik doboru do mocy i wielkości gospodarstwa

W tym artykule szczegółowo omówimy trzy kryteria do wyboru odpowiedniego ciągnika rolniczego. Omówimy ile koni mechanicznych w stosunku do hektarów i pokażemy, na jakie parametry zwrócić uwagę przy wyborze używanego…

Służymy pomocą
i zapraszamy do współpracy