eu
topper-image

Dozownik celkowy jako bariera ciśnieniowa w strefach zagrożonych wybuchem (ATEX)

W instalacjach przemysłowych, w których występują materiały sypkie (zboża, trociny, mąka, pyły filtracyjne czy granulat), ryzyko wybuchu pyłu jest realnym zagrożeniem. Dlatego tam, gdzie może pojawić się atmosfera wybuchowa, stosuje się urządzenia zgodne z dyrektywą ATEX. Jednym z kluczowych elementów zabezpieczających linie technologiczne są dozowniki celkowe, również znane jako zawory śluzowe.
W tym artykule dowiesz się jaką funkcję pełnią dozowniki, czym jest dyrektywa ATEX oraz w jaki sposób dozowniki chronią systemy transportów sypkich przed eksplozją pyłu.
Czym jest dozownik celkowy?
Dozownik celkowy to urządzenie montowane zazwyczaj na wylocie silosów, służące do transportu i odmierzania precyzyjnej ilości materiałów sypkich do dalszej części systemu (na taśmę, system pneumatyczny) nawet pomiędzy zbiornikami o różnym ciśnieniu. W jego wnętrzu znajduje się wirnik z łopatkami (celkami), który obracając się w stałym tempie, pobiera porcję materiału z górnego zbiornika i przekazuje ją do dolnego. Dzięki temu przepływ substancji jest równomierny i kontrolowany, bez konieczności dekompresji całego układu. Takie dozowanie zapobiega potencjalnemu zatykaniu systemu i usprawnia przepływ materiału.

Co więcej, komory celkowe tworzą szczelną barierę, która odcina jedną część instalacji od drugiej. Odpowiednio zaprojektowany i certyfikowany dozownik, zgodny z wymaganiami ATEX, zapobiega przenikaniu ciśnienia i w konsekwencji potencjalnego płomienia powstałego w wyniku wybuchu do kolejnych elementów systemu, chroniąc instalację przed rozprzestrzenieniem się eksplozji.

W praktyce dozownik pełni więc podwójną rolę:
  • - Technologiczną – zapewnia płynne i równomierne podawanie materiału w procesach produkcyjnych, zapobiegając zatkaniu.
  • - Ochronną – działa jako szczelna bariera przeciwwybuchowa pomiędzy strefami instalacji.

ATEX – co to znaczy?

Dyrektywa 94/9/EC powszechniej znana pod nazwą ATEX (fr. Atmosphères Explosibles) to zestaw przepisów Unii Europejskiej, które określają wymagania dotyczące urządzeń i systemów ochronnych stosowanych w środowiskach zagrożonych wybuchem.

Urządzenie z certyfikatem ATEX jest sprawdzone pod kątem odporności na płomień, ciśnienie i iskry, a jego konstrukcja gwarantuje, że nie stanie się źródłem zapłonu w atmosferze pyłowo-powietrznej.

Dyrektywa ATEX rozróżnia trzy potencjalne strefy wybuchowe. Kwalifikuje się je względem częstotliwości utrzymania pyłu w powietrzu na przestrzeni roku:

  • - Strefa 0 – najbardziej zagrożona eksplozją, gdzie pył unosi się średnio 1000 h na rok / przez ok. 42 dni.
  • - Strefa 1 – gdzie pył i inne niebezpieczne substancje unoszą się od 10 do 1000 h/rok
  • - Strefa 2 – gdzie atmosfera wybuchowa występuje poniżej 10 h rocznie
Wybuchy w silosach? Jak często się zdarzają i czy powinniśmy się martwić?

Wybuchy w silosach to jedno z najpoważniejszych, a zarazem najczęstszych zagrożeń w przemyśle zbożowo-spożywczym. Szacuje się, że ponad jedna trzecia wszystkich eksplozji pyłów przemysłowych ma swój początek właśnie w silosach.

Dlaczego? W zamkniętej przestrzeni tworzą się idealne warunki do powstania atmosfery wybuchowej. Im mniej materiału w zbiorniku, tym większe zagrożenie eksplozją. Jest to spowodowane większą ilością powietrza występująca w zamkniętej przestrzeni o wysokim ciśnieniu. Pyły zbożowe, mączne czy kukurydziane unoszące się w silosie po zmieszaniu z powietrzem tworzą zaskakująco wybuchową mieszankę. Drobna iskra z instalacji, gorące powierzchnie lub przegrzany element napędu mogą z łatwością doprowadzić do zapłonu mieszanki.

Materiały organiczne, takie jak ziarna, mąka czy trociny w porównaniu do innych substancji sypkich tworzą również dodatkowe zagrożenie w postaci wilgoci. Jak wilgoć może zwiększyć ryzyko wybuchu? Na skutek wilgoci w jedzeniu rozwijają przemiany biochemiczne, ulatniając dodatkowy gaz i podnosząc temperaturę materiału. Mówi się wtedy o tzw. procesie samozagrzewania.  

Samozagrzewanie nie prowadzi jedynie do zwiększenia potencjału eksplozji, ale również tworzy idealne warunki do rozwoju bakterii i pleśni, które wyniszczają plony. Więcej o zjawisku samonagrzewania oraz o tym, jak jemu zapobiegać znajdziesz w tym tekście:

Jak dozownik celkowy chroni przed wybuchem?

W ofercie naszego sklepu dostępne są dozowniki celkowe NW, które doskonale sprawdzają się w aplikacjach przemysłowych z wymaganiami ATEX.

W przypadku wystąpienia wybuchu w jednym zbiorniku fala ciśnienia może rozprzestrzenić się do kolejnych sekcji instalacji. Dozownik celkowy temu zapobiega:

  • - działa wtedy jako bariera strefowa
  • - szczelne zamknięcie celników powstrzymuje powietrze oraz płomienie przed dalszym przechodzeniem wzdłuż systemu
  • - na skutek ciśnienia fali wybuchu wirnik z łopatkami „zatyka się” oddzielając system i blokuje przepływ powietrza – takie rozwiązanie nazywane jest autonomicznym systemem ochronnym, czyli takim, które nie wymaga specjalnej technologii ani reakcji operatora, a działa jedynie dzięki fizyce.

Dozownik może zostać wykonany z szerokiej gamy materiałów, dostosowanych do konkretnej substancji sypkiej, takich jak np. stal nierdzewna, konstrukcyjna, lub wewnętrznie wyłożona antyściernym materiałem wydłużającym prawidłowe funkcjonowanie między serwisami.

Opcjonalnie dozowniki celkowe NW można wyposażyć w:

  • - system przedmuchiwania sprężonym powietrzem gwarantujący całkowite opróżnienie nawet trudno sypkich materiałów.
  • - napędy do współpracy z falownikami
  • - czujnik ruchu

Serwis i konserwacja

Regularna konserwacja ma kluczowe znaczenie dla zachowania szczelności i niezawodności dozownika celkowego.
Częstotliwość przeglądów zależy od rodzaju dozowanego materiału i intensywności pracy, jednak typowo wynosi około 12 miesięcy.

Podczas przeglądu dozowników celkowych nasi fachowcy dokonują m.in.:

  • - Ocenę stopnia zużycia wirnika i obudowy
  • - Ocenę zużycia noży doszczelniających wirnika
  • - Sprawdzenia stanu technicznego łożysk wału wirnika
  • - Sprawdzenia stanu uszczelnienia wału
  • - Sprawdzenia stanu napędu i motoreduktora
W firmie Serafin prowadzimy kompleksowe usługi  serwisowe dla dozowników, systemów napowietrzających i transportujących materiały sypkie w zakładach przemysłowych. Dzięki doświadczeniu naszych serwisantów gwarantujemy szybki czas reakcji, diagnozę usterki i naprawę. Przy dużych zleceniach serwisowych nasi specjaliści przygotowują raporty i harmonogramy prac oraz przedstawiają możliwe kierunki modernizacji linii.
Prowadzimy serwis m.in. w:
  • browarach,
  • wytwórniach pasz,
  • magazynach zbożowych,
  • zakładach nasiennych,
  • zakładach przetwórstwa zbożowo-spożywczego

 

Zobacz całą ofertę SERAFIN!

www.serafin.agro.pl

Piotr Serafin

Autor treści

Piotr Serafin

Zobacz też

Jak poprawnie smarować ładowarkę Avant?

Prawidłowe dbanie o swoją maszynę jest kluczem do długotrwałego i efektywnego użytkowania. W tym artykule dowiesz się wszystkiego na temat prawidłowego smarowania ładowarki Avant.

Mulczer hydrauliczny czy WOM – który wybrać?

W tym artykule porównujemy dwa najpopularniejsze rozwiązania konstrukcyjne mulczerów stosowanych na rynku. Mulczery napędzane hydraulicznie oraz mulczery napędzane przez wał odbioru mocy (WOM). Omówimy, do jakich maszyn zostały stworzone i…

Jak działa hydraulika w ładowarkach Avant i co wyróżnia ładowarki Avant na rynku?

Hydraulika w ładowarkach Avant to to baza, na której opierają się wszystkie narzędzia, osprzęt i napęd 4x4. Ten system bezpośrednio wpływa na wydajność, stabilność i wszechstronność maszyny. W tym artykule…

Jak dobrać osprzęt do ładowarki Avant? Przewodnik po narzędziach roboczych

Jak zmaksymalizować możliwości Twojej ładowarki i który osprzęt wybrać? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie w tym artykule. W przeciwieństwie do innych maszyn roboczych, ładowarki Avant są maszynami wielozadaniowymi. Sama ładowarka…

Służymy pomocą
i zapraszamy do współpracy